Prosimy o pobranie pliku pdf, który zawiera nasze techniczne wytyczne dotyczące przygotowania materiału audio:

• Informacje podstawowe
• Indeksacja programów
• Co to są kody PQ
• Co z ukrytymi ścieżkami/utworami
• Jak długo może grać płyta CD
• Czy potrzebne są tonacje na masterze
• Co z błędami
• Czy TAKT zmieni dźwięk mojego nagrania?
• Co jeśli chcę oprócz muzyki zamieścić jakieś pliki na końcu płyty?
• Wskazówki bezbłędnego masteringu CD
• Co z taśmami DAT?

Informacje podstawowe
Era cyfrowa, w której żyjemy daje szerokie możliwości nagrywania, miksowania dźwięku oraz premasteringu płyt CD Audio we własnym zakresie, nawet nie wychodząc z domu. Nie każdy artysta jednak zdaje sobie sprawę, że mimo wszystko profesjonalne studio nagraniowe ma znaczący wpływ na ostateczną jakość projektu. Jest to w procesie przygotowywania projektu audio kosztowny etap, ale ze wszechmiar wskazany i ważny.. Jednakże to Ty, jako Zleceniodawca wiesz najlepiej na co pozwala Twój budżet i ile jesteś w stanie sam zrobić oraz jaki to będzie miało efekt.

Mastering Audio to sztuka przygotowania z surowych ścieżek dźwiękowych zapisu cyfrowego, dostosowania poziomu głośności, sprawdzenia równowagi pomiędzy poszczególnymi utworami oraz zamieszczenia wszystkiego na płycie CD-R (lub taśmie DAT), z czego później zostanie wytłoczona płyta. Służy to również Tobie, żebyś mógł spokojnie w domu przesłuchać materiał wyjściowy i upewnić się, że zarówno zawartość jak i brzmienie jest takie jakie zakładałeś zanim oddasz swój projekt do tłoczni, gdzie zostanie on powielony.
Można wydać na to tysiące ale można również znaleźć wiele studiów nagraniowych, które zrobią to lepiej od nas i dużo taniej niż te najlepsze i najbardziej renomowane.

Płyty CD-R to obecnie standard jeśli chodzi o dostarczanie materiału audio do tłoczenia. Większość komputerów wyposażonych jest w nagrywarki CD-R. Płyty CD-R mieszczą do 700 MB muzyki, plików, materiałów multimedialnych − i nie tylko!

NIE UŻYWAJ NIGDY DOMOWYCH NIEZALEŻNYCH WYPALAREK!

Indeksacja programów
Utwory znajdujące się na masterze powinny być przygotowane dokładnie w takiej kolejności, w jakiej mają być finalnie zamieszczone na płycie CD. Pauza pomiędzy poszczególnymi utworami powinna być odpowiednio długa i bez żadnych trzasków. Gorąco namawiamy do przesłuchania w całości przygotowanego mastera, który ma trafić do tłoczenia. TAKT może w Waszym imieniu wykonać ewentualne zmiany lub poprawki ale wiąże się to z dodatkowymi kosztami, których można uniknąć dzięki upewnieniu się, że wszystko jest w porządku.

Kody PQ
Skąd wiesz, że masz prawidłowe kody PQ? Po prostu włącz płytę w odtwarzaczu (ale nie w komputerze) i wciskając guziczek czasowy sprawdź czy odczytywany jest czas wstecz (czyli utwór trwający 3:26 powinien być odliczany od 3:26 do 0:00 by wskazać koniec piosenki). Wskaźnik czasu powinien także pokazać całkowity czas odtwarzania utworów z danej płyty. Jeśli Twój odtwarzacz nie posiada takiej funkcji to znajdź inny, który ją posiada. Załóż słuchawki i sprawdź czy Twoje kody PQ są zgodne z zawartością audio. Możliwe jest powstanie błędu wynikające ze złego zamieszczenia kodu PQ na płycie − należy pamiętać, że nie ma to wpływu na słyszalną część utworu. Jeśli na Waszym materiale jest jakiś ukryty utwór lub kody PQ różnią się od zamieszczonych na poligrafii to prosimy o przekazanie odpowiednich wytycznych wraz z dostarczonym masterem tak by z tego powodu praca nad projektem nie została wstrzymana do wyjaśnienia zauważonych rozbieżności.

Jak długo może grać płyta CD
Red Book Philipsa zaleca czas dla CD nieprzekraczający 74 minut i 44 sekund, choć obecnie nowsze odtwarzacze CD są w stanie odtworzyć płyty zawierające do 80 minut muzyki. Trzeba jednak pamiętać, iż przekroczenie 78 minut może w efekcie dać niesatysfakcjonujące rezultaty na niektórych typach odtwarzaczy np. zatrzymywanie się w połowie utworu.

Dlaczego nie używać Digital Audio Extraction?
Nie polecamy "ripowania" nagrań z płyt,umożliwianego przez wiele niedrogich programów dołączanych do nagrywarek CD-R. Proces ten polega na przechwytywaniu próbek z płyty audio odtwarzanej na komputerowym CD-ROM'ie i zapisywaniu ich w cyfrowym pliku audio na twardym dysku. W przypadku kiedy nie możemy monitorować procesu kopiowania, jest to nie mniej nie więcej, jak "akt wiary" w poprawność dokonanego zapisu.
Kopiowanie plików z CD-ROM-u na twardy dysk komputera jest procesem wolnym od błędów, natomiast Digital Audio Distraction jest mniej dokładne, a tym samym mniej pewne. Sektor Audio CD jest większy (2532 bajtów) od sektora CD-ROM (2048 bajtów) co oznacza, że procesor musi pracować o 15% szybciej przy dekodowaniu danych audio. W odróżnieniu od CD-ROMu, sektor CD-Audio nie posiada nagłówków (headers) tylko informacje zawarte w kanale Q. W momencie, kiedy laser przeszukuje kanał Q, aby odszukać jego poprzednie położenie, możliwy jest błąd odczytu położenia ą 5 ramek CD. Taka sytuacja musi być kompensowana przez "sprytny" software, który gromadzi w pamięci operacyjnej częściowo pokrywające się nadmiarowe odczyty próbek audio i kasujący te, które zostały już zapisane na twardym dysku. Pomyłki takiego software'u czesto są słyszalne jako trzaski lub zniekształcenia dźwięku.

Inne uwagi dotyczące mastera

Czy potrzebne są tonacje na masterze?
Ukończony pre-masterowany CD-R lub DAT nie wymaga tonacji i jest cyfrowo zgrywany bez jakichkolwiek zmian. Najwyższy punkt audio to 0 db w systemie Sony 1630.

Co z błędami?
TAKT zgrywa Twoje dane w technologii cyfrowej, w trakcie wychwytywane są ewentualne błędy. Jeśli jednak zdarzy się jakiś błąd na wytłoczonych płytach wówczas odnośnikiem do porównania będzie dostrczony przez Ciebie CD-R. W przypadku kiedy błąd jest wynikiem wadliwie wykonanej matrycy produkcja zostanie niezwłocznie poprawiona i płyty wykonane ponownie bez żadnych dodatkowych kosztów dla klienta. Natomiast jeśli błąd będzie efektem nieprawidłowego przygotowania płyty CD-R to na życzenie produkcję wykonamy ponownie ale za dodatkową opłatą, po uregulowaniu należności za produkcję uznaną za wadliwą z przyczyn niezależnych od TAKT.

Czy TAKT zmienia brzmienie dostarczonego materiału?
NIE! Dostarczony master jest Twoim produktem i my tłoczymy płyty zgodne z otrzymanym materiałem wyjściowym.

Co jeśli chcę umieścić multimedialne dane na końcu płyty audio?
To nie stanowi większego problemu, ale płyta wówczas musi być sklasyfikowana jako CD-Extra (multimedialny CD-ROM) i musi zawierać DWIE SESJE na jednym premasterze.

WSKAZÓWKI I SUGESTIE DO PRZYGOTOWANIA POPRAWNYCH CD:

• Powierz swoje nagrania do masteringu komuś naprawdę dobremu! Przy dzisiejszych możliwościach technologicznych każdy może się nazwać specjalistą od masteringu, ale tak naprawdę nie jest to takie proste! Bez znajomości EQ, kompresji, kwantyzacji błędów i trzasków możesz stworzyć mastera o gorszym brzmieniu niż Twój oryginał! Dlatego osoba, która zna się na tym jest tak bardzo potrzebna, wówczas możesz być pewny, że poprawnie zostanie zgrany DAT na CD i finalny produkt będzie miał idealne brzmienie.
• Zawsze upomnij się w studio o kopię dla siebie by mieć zarówno dowód poprawności zgranego materiału jak i dokładnego przesłuchania przed oddaniem do tłoczenia.
• Sprawdź czy master do replikacji jest wolny od kurzu i zarysowań.

MASTERY, KTÓRE NIE SĄ ZGODNE ZE SPECYFIKACJĄ TECHNICZNĄ SĄ ODKŁADANE "DO WYJAŚNIENIA".

Przyczyny powodujące opóźnienie, o ile nie są zgłoszone w formie pisemnej, że są OK., to:

• Tracklista nie odpowiadająca zawartości CD,
• Wartości szczytowe poziomu niższe niż -3,0 dB,
• Pauzy dłuższe niż 10 sekund,
• Defekty dźwiękowe nie uwzględnione w trackliście,
• Całkowity czas nagrania dłuższy niż 78 min,
• Nieprawidłowe kody ISRC.

Wskazówki do wypalania (nagrania) płyt:

• Podczas wypalania płyty używaj opcji 'Disk at once',
• Używaj prędkość nagrywania tylko "x2" wypalając "matkę" do płyt AUDIO dla uzyskania lepszej jakości dźwięku,
• Używaj wyłącznie wysokiej jakości płyty CDR!!!,
• Upewnij się przed wypalaniem, że płyta jest czysta, bez drobinek kurzu,
• Przesłuchaj dokładnie w słuchawkach wypaloną płytę, tak by wyeliminować wszelkie trzaski, przeskakiwania czy inne niepożądane efekty. Sprawdź punkty identyfikacyjne przeskakując po kolejnych utworach. Sprawdź czy liczony jest prawidłowo czas.
• Sprawdź płytę na kilku różnych odtwarzaczach by mieć gwarancję poprawności odtwarzania wypalonej płyty.

KILKA OSTATNICH, TYM NIEMNIEJ CENNYCH UWAG DOTYCZĄCYCH PRODUKCJI CD:

• Wybierz do współpracy doświadczonego grafika! Nie ma nic gorszego niż telefon z fabryki stwierdzający, iż dostarczone wkładki do boxów nie pasują lub kiedy dotrą gotowe płyty CD a kolor nadruku widniejący na nich nie przypomina kompletnie tego, który miałeś w zamyśle! Zaufaj doświadczeniu! Pamiętaj, że zbytnia oszczędność w tym względzie może się obrócić przeciwko Tobie!